Հաճախ տրվող հարցեր առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին. մաս 3
1. Մինչև 200 001 դրամ աշխատավարձ ստացողը ե՞րբ կապահովագրվի և մինչ այդ ինչպե՞ս է կազմակերպվելու նրա բուժօգնությունը:
Նշված անձանց համար «Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» օրենքն ուժի մեջ կմտնի 2027թ. հունվարի 1-ից և կտարածվի այդ ամսվանից վճարվող ապահովագրավճարների վրա։ Մինչ այդ, չապահովագրված անձանց համար սահմանվում է բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների նվազագույն ծավալ։ Ի լրումն նվազագույն ծավալում ներառված ծառայությունների՝ քննարկվող օրենքին համապատասխան չապահովագրված անձանց կարող են տրամադրվել նաև լրացուցիչ ծառայություններ միայն որոշակի վիճակ կամ կարգավիճակ ունենալու դեպքում։ Բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների նվազագույն ծավալը և լրացուցիչ ծառայությունները, դրանցից օգտվելու կարգը և պայմանները, ինչպես նաև դրանցից օգտվելու իրավունք ունեցող բնակչության խմբերի, նրանց վիճակների և կարգավիճակների ցանկերը սահմանում է ՀՀ Կառավարությունը։
2. Սմարթֆոն չունեցող անձը ինչպե՞ս պետք է գրանցվի համակարգում:
Անկախ սմարթֆոնի առկայությունից, ապահովագրված քաղաքացիներն արդեն գրանցված են առողջության համընդհանուր ապահովագրության ռեգիստրում, որում վարվում է ապահովագրված անձին վերաբերող պարտադիր վավերապայմանները ներառող տեղեկությունների ամբողջություն՝ էլեկտրոնային վկայագիր: Սմարթֆոնը (համակարգիչը, նոութբուքը, նեթբուքը և այլն) զուտ գործիք է, որով (ԱրՄեդ հավելվածի միջոցով) անձը կարողանում է իր բուժսպասարկմանն առնչվող բազմաթիվ հարցեր կառավարել առանց բուժհաստատություն այցելելու (օրինակ, գրանցել այց, ստանալ խորհրդատվություն, երկրորդ կարծիք), այդ թվում՝ տեսնել իր ապահովագրական կարգավիճակն ու դրա շրջանակներում ակնկալվող ծառայությունների ցանկը: Արմեդ համակարգում գրանցվել կարելի է նաև https://armed.am/am/auth/mobilereg հղումով, մուտք գործելու համար՝ https://armed.am/am/auth/loginnew
3. Ինչպե՞ս է կազմակերպվում 200001 դրամից պակաս աշխատավարձ ունեցող սոցփաթեթի շահառուների բուժօգնությունը
200001 դրամից պակաս աշխատավարձ ստացող սոցփաթեթի շահառուների բուժօգնությունը կիրականացվի նախկին ընթացակարգով, սոցիալական փաթեթի ծառայությունների շրջանակում` առողջության առաջնային պահպանման օղակի բժշկի ուղեգրմամբ:
4. . Ո՞ր հաշվեհամարին են փոխանցվում ապահովագրավճարները։
Առողջության համընդհանուր ապահովագրության ապահովագրավճարների պետական բյուջե փոխանցման համար գանձապետական միասնական հաշվի եկամտային մասում բացվել է 900005003703 հաշվեհամար, որի համար պատասխանատու մարմին է սահմանված ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն: Միևնույն ժամանակ բացվել է նաև Առողջության Համընդհանուր Ապահովագրության Հիմնադրամի գանձապետական հավեհամարը՝ 900018010380։
5. Ինչպե՞ս է կազմակերպվում նեղ մասնագետի մոտ ուղեգրումը:
Քայլերի հաջորդականությունը հետևյալն է՝
Այց ամրագրել սպասարկող պոլիկլինիկայի առողջության առաջնային պահպանման բժշկի (թերապևտի կամ ընտանեկան բժշկի) մոտ, նշանակված ժամին անցնել նախնական զննություն։ Թերապևտը կարող է նշանակել հետազոտություններ, դուրս գրել դեղատոմս կամ ուղեգրել նեղ մասնագետի մոտ (ապահովագրության փաթեթի սահմաններում): Ստացած ուղեգրով մոտենալ ծրագրի հետ համագործակցող ցանկացած նեղ մասնագետի։ Մասնագետների և հաստատությունների ցանկին հնարավոր է ծանոթանալ ԱՐՄԵԴ հավելվածում կամ https://www.uhif.am/am/hospitals կայքէջում:
6. 18 տարեկանից բարձր տարիքի ուսանող հանդիսացող քաղաքացին կարո՞ղ է օգտվել ապահովագրական փաթեթից։
Զուտ ուսանող հանդիսանալու կապակցությամբ որևէ կարգավորում Առողջության համընդհանուր ապահովագրության շրջանակներում այս պահին չկա:
7. Ապահովագրված անձինք կարո՞ղ են իրենց բժշկական օգնությունը ստանալ առանց իրենց ընտանեկան բժշկին դիմելու:
Միայն շտապ և անհետաձգելի դեպքերում, սքրինինգային հետազոտություններ անցնելու դեպքում, քրոնիկ հիվանդության շարունակական հսկողության ծավալի շրջանակներում, ստոմատոլոգիական բուժօգնության, հղիության հսկաողության ընթացքում մանկաբարձ-գինեկոլոգի այցերի և հղիության պարտադիր ծավալում ներառված ծառայությունների դեպքում: Պլանային բուժօգնություն/բուժսպասարկում ստանալու նպատակով ընտանեկան բժշկին կամ կցագրված թերապևտին դիմելը և օրենքով սահմանված փաստաթուղթ (ուղեգիր) ստանալը պարտադիր է։
8. Եթե պացիենտն ուզում է ստացիոնար ուղեգրում կամ հետազոտություն, հնարավո՞ր է կազմակերպել առանց բժշկական ցուցման:
Ոչ։ Ընթացակարգը ներկայացվել է 7-րդ հարցի պատասխանում։
9. Նախավիրահատական հետազոտություններն արդյո՞ք ներառված են ապահովագրության փաթեթի մեջ:
ՀՀ կառավարության 2025թ․ դեկտեմբերի 25-ի ՙԱպահովագրական փաթեթը ձևավորելու, դրանում փոփոխություններ և լրացումներ իրականացնելու կարգը, դրանում ընդգրկված հատուցման ենթակա (այդ թվում՝ համավճարով) բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների ցանկերը հաստատելու մասին՚ N 1979-Ն որոշման N6 հավելվածը սահմանում է ԱՓ շրջանակներում փոխհատուցվման ենթակա ախտորոշիչ հետազոտությունների ցանկը, որի շրջանակներում ապահովագրված անձը կարող է ստանալ ախտորոշիչ փուլում անհրաժեշտ ծառայությունները, իսկ վիրահատության հետ անմիջականորեն կապված՝ նախավիրահատական հետազոտությունների պարտադիր ծավալը փոխհատուցվում է վիրահատության ծախսերի շրջանակներում։
10. Եթե բուժառուն ցանկանում է վիրահատվել որևէ բժիշկի մոտ, իսկ բժիշկը չի ուզում սպասարկել ապահովագրությամբ, ի՞նչ պետք է անել:
Եթե խոսքը Հիմնադրամի հետ պայմանագիր կնքած բուժհաստատության մասնագետի մասին է, ապա նման հիմքով մերժումը բացառվում է։ Եթե, այնուամենայնիվ, արձանագրվել է նման դեպք, անհրաժեշտ է անհապաղ տեղեկացնել Հիմնադրամին՝ 8866։
11. Քաղաքացիաիրավական պայմանագրով աշխատող անձի ամսական եկամուտը կազմել է 150 000 դրամ, սակայն մեկ անգամ ստացել է 200 001 դրամ և ավելի, իսկ դեկտեմբերին պայմանագիրը լուծվել է։ Ո՞վ պետք է կատարի վճարումները և ի՞նչ կարգով։
Քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ծառայություն մատուցողը, անկախ պայմանագրով սահմանված գումարի չափից, 2026 թվականին չի հանդիսանում առողջության համընդհանուր ապահովագրության շահառու։ Նշված անձանց համար օրենքն ուժի մեջ է մտնում 2027 թվականի հունվարի 1-ից և տարածվում է այդ ամսվանից վճարվող ապահովագրավճարների վրա։
12. Եթե հիվանդանոցում կատարվել է վճարում, հնարավո՞ր է հետ ստանալ այդ գումարը։
Բժշկական օգնությունը, որը ստացել է անձը ուղեգրի կամ օրենքով պահանջվող այլ փաստաթղթի բացակայությամբ, ապահովագրական հատուցման ենթակա չէ, բացառությամբ օրենքով նախատեսված հատուկ դեպքերի։ Այսպես, օրենքի 5-րդ հոդվածի 10-12-րդ մասերի համաձայն, բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող հաստատության համապատասխան ծառայության թողունակության սահմանափակության դեպքում (բացառությամբ շտապ և անհետաձգելի բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների) ապահովագրված անձանց համար կարող է կիրառվել հերթագրում ոչ ավելի, քան վեց ամիս ժամկետով՝ Լիազոր մարմնի սահմանած կարգով։ Հերթագրման ժամկետը լրանալու դեպքում ապահովագրված անձն իրավունք ունի դիմելու Հիմնադրամի հետ պայմանագիր չկնքած բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնողի, որի կողմից տրամադրված բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունը ենթակա է հատուցման Հիմնադրամի կողմից՝ ապահովագրական փաթեթում ներառված տվյալ բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայության գնի չափով: Հատուցման կարգը սահմանվում է հոգաբարձուների խորհրդի կողմից:
13. Կանխարգելիչ հետազոտությունների ծավալին ինչպե՞ս կարող ենք ծանոթանալ։
Ապահովագրական փաթեթի շրջանակներում կանխարգելիչ հետազոտությունների ցանկը սահմանված է ՀՀ կառավարության 2025թ․ դեկտեմբերի 25-ի ՙԱպահովագրական փաթեթը ձևավորելու, դրանում փոփոխություններ և լրացումներ իրականացնելու կարգը, դրանում ընդգրկված հատուցման ենթակա (այդ թվում՝ համավճարով) բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների ցանկերը հաստատելու մասին՚ N 1979-Ն որոշման N5 հավելվածում։
14. Ստոմատոլոգիական ծառայությունից օգտվելու կարգը ինչպե՞ս է իրականացվում։ Համավճարը գործու՞մ է, թե՞ ոչ։
ԱՀԱ շրջանակներում առողջության առաջնային պահպանման բժշկի մոտ գրանցված ապահովագրված անձանց տրամադրվող բժշկական օգնությունը և սպասարկումն ընդգրկում է՝
– 18 տարեկան և բարձր տարիքի ապահովագրված անձանց միայն անհետաձգելի ստոմատոլոգիական բժշկական օգնություն (զննում և ատամի հեռացում, 65 և բարձր տարիքի անձանց համար՝ նաև ատամների պրոթեզավորում երեք տարվա համար),
– Ատամնաշարի շրջադիտակային պանորամիկ ռենտգեն նկարահանում
– Ատամի հեռացում
– Ատամների հեռացում ընդհանուր անզգայացմամբ
– Պրոթեզավորման համար անհրաժեշտ ատամնաշապիկի պատրաստում և տեղադրում (մեկ միավորի համար):
15. Եթե դեկտեմբերին պարգևավճարով աշխատավարձը կազմել է 500000 դրամ, սակայն հիմնական աշխատավարձը չի գերազանցում 200000 դրամը, այս դեպքում ի՞նչ հաշվարկով են իրականացվում պահումները, և անձը համարվո՞ւմ է ապահովագրված, թե՞ ոչ։
Առողջության ապահովագրության համակարգում առաջին փուլով ներառվելու համար հիմք է հանդիսացել նոյեմբերի աշխատավարձը։ Եթե նոյեմբեր ամսվա Ձեր աշխատավարձը, հարկերը ներառյալ, կազմել է 200001 և ավելի դրամ, ուրեմն Դուք ներառված եք ապահովագրության համակարգում։ Մինչև 500000 դրամ աշխատավարձի դեպքում ապահովագրավճարը կազմում է 4800 դրամ։
16. Ապահովագրության շրջանակներում դուրսգրվող դեղերը ո՞ր դեղատնից պետք է վերցնի հիվանդը և այն ամբողջությամբ պետպատվերի շրջանակներո՞ւմ կլինի, թե՞ համավճար:
Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հետ պայմանագիր կնքած դեղատների ցանկին կարելի է ծանոթանալ https://www.uhif.am/am/hospitals կայքէջում կամ ԱՐՄԵԴ հավելվածում: ՀՀ կառավարության 2025թ. դեկտեմբերի 25-ի N 1973-Ն որոշմամբ սահմանվել են՝ 1) այն շահառուների ցանկը, որոնց դեղերը հատկացվում են դրանց արժեքի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցմամբ (հավելված N 1). 2) այն հիվանդությունների ցանկը, որոնց դեպքում դեղերը շահառուներին հատկացվում են դրանց արժեքի լրիվ փոխհատուցմամբ (հավելված N 2). 3) ՀՀ պետբյուջեի միջոցների հաշվին ՀՀ ԱՆ, ինչպես նաև առողջության առաջնային պահպանման ծառայություններ մատուցող բժշկական կազմակերպությունների միջոցով դեղերի հատկացման և փոխհատուցման կարգը (հավելված N 3). 4) պետության կողմից երաշխավորված անվճար և արտոնյալ պայմաններով տրամադրվող դեղերի փոխհատուցման կարգը (հավելված N 4). 5) ապահովագրական փաթեթում ներառված դեղերի ծախսերի հատուցման կարգը (հավելված N 5). 6) հատուցման ենթակա (այդ թվում` համավճարով) դեղերի ցանկը (հավելված N 1):
17. Եթե անձը 65+ է և ունի ԱՁ, նա պետք է վճարի ապահովագրության համար, թե՞ ոչ։
«Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝ առողջության համընդհանուր ապահովագրության ենթակա են, ի թիվս այլ խմբերի, նաև ՀՀ քաղաքացի, ռեզիդենտ և 65 ու բարձր տարիքի անձինք (նրանք ապահովագրված են, սակայն ապահովագրական վճար չեն կատարում), Հայաստանի Հանրապետությունում հաշվառված անհատ ձեռնարկատերերը, նոտարները (այս կարգավիճակներն ունեցող քաղաքացիները համարվում են ապահովագրված, եթե նրանց նախորդ տարվա համախառն եկամուտը կազմել է 2400001 դրամ և ավելի, հակառակ դեպքում նրանք ապահովագրական համակարգի շահառու չեն համարվի)։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ այն դեպքում, երբ անձը և 65 ու բարձր տարիքի է, և, միաժամանակ, ունի անհատ ձեռնարկատերի կարգավիճակ, ապա նրա վրա տարածվում են «Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենքի իմաստով առավել բարենպաստ պայմաններ նախատեսող նորմերը, այսինքն՝ նա կհամարվի ապահովագրված անձ և ապահովագրավճար չի կատարի։
18.Պոլիկլինիկայից ստացած բաց ուղեգրերով արդյո՞ք հնարավոր է ուրիշ լաբորատորիաներում անցնել հետազոտությունները:
Հնարավոր է հետազոտվել Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հետ պայմանագիր կնքած ցանկացած առողջապահական կազմակերպության լաբորատորիայում:
