Ինչո՞ւ մեր մոլորակը լիովին չի չորանում
Տասնամյակներ շարունակ գիտնականները զգուշացրել են, որ կլիմայի փոփոխությունը կարող է հանգեցնել միաժամանակյա երաշտների, որոնք կընդգրկեն բազմաթիվ մայրցամաքներ: Այնուամենայնիվ, գլոբալ կլիմայական տվյալների վերլուծությունը բացահայտում է ավելի բարդ պատկեր:
Հնդկաստանի Գանդհինագարի տեխնոլոգիական ինստիտուտի գիտնականները հայտնում են, որ օվկիանոսի ջերմաստիճանի փոփոխությունները կարևոր դեր են խաղում երաշտների կանխարգելման գործում: Նրանց եզրակացությունները, որոնք հրապարակվել են «Communications Earth & Environment» ամսագրում, հիմնված են 1901-ից 2020 թվականների կլիմայական տվյալների վրա: Վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ միաժամանակյա երաշտները ազդել են Երկրագնդի ցամաքային մակերեսի 1.8%-ից մինչև 6.5%-ի վրա, ինչը շատ ավելի քիչ է, քան նախկինում գնահատվել էր:
Հետազոտողները բացահայտել են մի քանի «երաշտի կենտրոններ», ինչպիսիք են Ավստրալիան, Հարավային Ամերիկան, Հարավային Աֆրիկան և Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ հատվածներ: Այս տարածքները հաճախ ենթարկվում են երաշտի այլ շրջանների հետ միաժամանակ:
Երաշտների առաջացման ամենակարևոր գործոններից մեկը Էլ-Նինյո Հարավային տատանումն է՝ Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային գոտու ջրերի պարբերական տաքացումը և սառեցումը, որը ազդում է ամբողջ աշխարհի տեղումների օրինաչափությունների վրա: Էլ-Նինյոյի ակտիվացման հետևանքով Ավստրալիան հաճախ դառնում է երաշտի կենտրոն:
Լա-Նինյա երևույթի ակտիվացման փուլում երաշտի օրինաչափությունները փոխվում են և հակված են աշխարհագրորեն ավելի ցրված դառնալուն:
Գիտնականները նաև ուսումնասիրել են, թե ինչպես են տեղումները և ջերմաստիճանը ազդում երաշտի ինտենսիվության վրա: Նրանց արդյունքները ցույց են տալիս, որ վերջին տասնամյակներում երաշտի ուժգնության փոփոխությունների մոտավորապես երկու երրորդը պայմանավորված է տեղումների փոփոխություններով, իսկ մնացած մեկ երրորդը պայմանավորված է ջերմաստիճանի բարձրացմամբ, որը բերել է գոլորշիացումը ուժգնացմանը:
